E-skierowania na badania diagnostyczne. Kiedy warto skorzystać z e-usługi?

E-skierowania na badania diagnostyczne są obecnie podstawową formą kierowania pacjentów na diagnostykę w polskim systemie ochrony zdrowia i stanowią integralny element cyfryzacji świadczeń medycznych. Rozwiązanie to umożliwia bezpieczne, jednoznaczne i szybkie zlecanie badań bez konieczności posługiwania się dokumentacją papierową, zarówno podczas wizyty stacjonarnej, jak i w trakcie teleporady.

• E-skierowanie eliminuje ryzyko zagubienia lub błędnego odczytu dokumentu
• Dostęp do skierowania jest możliwy z poziomu systemów elektronicznych pacjenta
• Lekarz ma pełną kontrolę nad zakresem i zasadnością zlecanych badań
• Cyfrowy obieg skierowań usprawnia organizację diagnostyki w skali całego systemu

Zobacz też: Wizyta lekarska online – na czym polega i jak działa?

Czym jest e-skierowanie na badania diagnostyczne i jakie ma znaczenie kliniczne?

E-skierowanie na badania diagnostyczne jest elektronicznym dokumentem medycznym wystawianym przez lekarza i zapisywanym w centralnym systemie e-zdrowia. Zastępuje ono tradycyjne skierowanie papierowe i pełni tę samą funkcję prawną oraz kliniczną, umożliwiając pacjentowi wykonanie określonych badań w placówkach realizujących świadczenia.

Z punktu widzenia klinicznego e-skierowanie porządkuje proces diagnostyczny, ponieważ zawiera jednoznaczne dane identyfikujące pacjenta oraz precyzyjnie określony zakres badania. Ogranicza to liczbę nieporozumień i błędów organizacyjnych, które w przeszłości były związane z nieczytelnymi lub niekompletnymi skierowaniami.

Badania dotyczące cyfryzacji ochrony zdrowia wskazują, że elektroniczny obieg dokumentów poprawia ciągłość opieki oraz skraca czas oczekiwania na realizację badań diagnostycznych.

Jak działa e-zdrowie (system) w kontekście wystawiania skierowań?

System e-zdrowia umożliwia wystawianie, przechowywanie i realizację e-skierowań w jednym, centralnym środowisku informatycznym. Lekarz POZ lub lekarz specjalista wprowadza dane skierowania do systemu, który automatycznie przypisuje je do konkretnego pacjenta na podstawie numeru PESEL.

Po wystawieniu dokumentu pacjent otrzymuje dostęp do informacji o skierowaniu bez konieczności odbioru fizycznego wydruku. System zapewnia spójność danych i umożliwia ich natychmiastową weryfikację przez placówki wykonujące badania.

Analizy systemowe pokazują, że takie rozwiązanie zmniejsza obciążenie administracyjne personelu medycznego oraz poprawia koordynację opieki między różnymi poziomami systemu ochrony zdrowia.

Jaką rolę pełni Internetowe Konto Pacjenta (IKP) w obsłudze e-skierowań?

Internetowe Konto Pacjenta jest głównym narzędziem dostępu pacjenta do informacji o e-skierowaniach. Po zalogowaniu możliwe jest sprawdzenie, jakie badania zostały zlecone, jaki jest ich status oraz w jakim zakresie mogą zostać zrealizowane.

IKP integruje dane z różnych poziomów opieki, co ma znaczenie zwłaszcza u pacjentów korzystających z wielu wizyt u specjalistów. Ułatwia to planowanie diagnostyki i zmniejsza ryzyko powielania badań.

Z badań nad zaangażowaniem pacjentów w proces leczenia wynika, że dostęp do własnej dokumentacji medycznej w formie elektronicznej sprzyja lepszej współpracy z lekarzem i większej świadomości zdrowotnej.

Jak realizuje się badania diagnostyczne na podstawie e-skierowania?

Badania diagnostyczne realizowane na podstawie e-skierowania odbywają się po podaniu numeru PESEL oraz czterocyfrowego kodu skierowania. Dane te umożliwiają jednoznaczną identyfikację dokumentu w systemie i potwierdzenie jego ważności.

E-skierowania obejmują szeroki zakres procedur, w tym badania obrazowe, endoskopowe oraz procedury wymagające zaawansowanej infrastruktury. Ich stosowanie jest szczególnie istotne w przypadku badań o ograniczonej dostępności, gdzie konieczna jest precyzyjna kwalifikacja pacjenta.

Badania naukowe wskazują, że cyfrowe skierowania poprawiają logistykę diagnostyki i zmniejszają liczbę nieodbytych badań wynikających z problemów formalnych.

Najczęstsze sytuacje, w których stosuje się e-skierowania

• Zlecanie badań po teleporadzie lub konsultacji ambulatoryjnej
• Kierowanie pacjenta na diagnostykę specjalistyczną przed hospitalizacją
• Kontynuacja procesu diagnostycznego w ramach opieki specjalistycznej
• Monitorowanie stanu zdrowia w trakcie leczenia lub obserwacji

Sekcja pytań i odpowiedzi

Czy e-skierowanie jest ważne bez wydruku papierowego?
Tak, e-skierowanie funkcjonuje w pełni w formie elektronicznej i nie wymaga posiadania papierowej kopii.

Czy e-skierowanie można otrzymać podczas teleporady?
Tak, lekarz może wystawić e-skierowanie również w trakcie konsultacji zdalnej, jeśli istnieją do tego wskazania medyczne.

Jak długo ważne jest e-skierowanie na badania diagnostyczne?
Termin ważności zależy od rodzaju badania i obowiązujących przepisów, a informacje te są dostępne w systemie.

Czy pacjent musi sam zapisywać się na badanie?
Tak, w większości przypadków pacjent sam wybiera placówkę i termin realizacji skierowania.

Źródła

• WHO, Global strategy on digital health 2020–2025
• OECD, Digital transformation of health systems
• Greenhalgh T. et al., Electronic health records and quality of care, BMJ
• Ministerstwo Zdrowia, materiały informacyjne dotyczące e-skierowań i systemu e-zdrowia